干 (gàn): khô (gān); làm (gàn)
khô (gān); làm (gàn)
Âm Hán Việt: can, cán
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 干 (can)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
干 là chữ tượng hình vẽ một cái khiên có chùm lông cắm trên đỉnh; cũng có thuyết giải là vũ khí săn có ngạnh. Nghĩa "khô" và "làm" là cách dùng giản hoá (干 thay cho 乾, 幹).
Chữ đa âm: 2 cách đọc
- gàncánlàm干活、能干
- gāncankhô干净、饼干
Loại từ & cách dùng
Chữ này làm tính từ chỉ trạng thái khô ráo hoặc làm động từ biểu thị sự liên can, can thiệp vào một việc nào đó.
Quy tắc chung của từng loại từ
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Nghĩa & cách dùng như một từ
干 đọc 'gān' nghĩa 'khô/sạch' (khác 干 'gàn' = làm, làm việc).
- /gàn/làm, làm việc
- /gān/khô
Ví dụ
- 你在干什么?
Bạn đang làm gì vậy?
- 我的衣服已经干了。
Quần áo của tôi đã khô rồi.
- 我们一起干杯!
Chúng ta cùng cạn ly!
- 这里的天气很干燥。
Thời tiết ở đây rất khô.
- 衣服干了。
Quần áo khô rồi.
- 房间很干净。
Căn phòng rất sạch.
- 衣服已经干了，可以收了。
Quần áo khô rồi, cất được rồi.
- 北方的冬天很干，要多喝水。
Mùa đông ở miền Bắc rất hanh khô, phải uống nhiều nước.
Hán-Việt: can, cán
Mẹo nhớ
Hán-Việt "can": vẽ một cái khiên có lông trên đỉnh, chiếc khiên gỗ phơi nắng cho khô để dùng; nên 干 (giản thể) mang nhiều nghĩa: khô, làm việc, can dự.
Gương Hán-Việt
"can" trong can dự, can ngăn, thiên can; còn đọc "cán" trong cốt cán.
Mở khoá kiến thức
Nhớ 干 mở khoá: 干, 干净, 干杯, 干燥, 干活, 能干, 干扰.
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
干 trong giáp cốt vẽ một cái khiên với chùm lông trên đỉnh; phần giữa và phần phẳng của khiên có thể nhìn thấy như 回. Một thuyết khác cho rằng 干 và 單 vốn là biến thể của nhau, vẽ một loại vũ khí săn có ngạnh chứ không phải khiên. Sau đó 干 được mượn âm làm thiên can (giáp can) và trong giản thể hiện đại, 干 còn thay cho 乾 (khô) và 幹 (thân, làm), nên có nhiều nghĩa: khô, làm, can (thiên can).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.