理 (lǐ): lý, đạo lý; quản lý, sắp xếp; để ý, đáp lời
lý, đạo lý; quản lý, sắp xếp; để ý, đáp lời
Âm Hán Việt: lí
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 玉
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
理 = 王 (bộ Ngọc 玉 viết gọn, biểu nghĩa: ngọc) + 里 (Lý, biểu âm); chữ hình thanh. Theo Thuyết Văn Giải Tự, nghĩa gốc là 'mài giũa ngọc'.
Loại từ & cách dùng
Thường làm danh từ chỉ đạo lý, quy luật hoặc làm động từ với nghĩa xử lý, quan tâm đến ai đó.
Quy tắc chung của từng loại từ
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /lǐ/chú ý
Ví dụ
- 我不理解你的意思。
Tôi không hiểu ý bạn.
- 他在管理公司。
Anh ấy đang quản lý công ty.
- 这个理由很好。
Lý do này rất tốt.
- 请帮我整理桌子。
Hãy giúp tôi dọn dẹp bàn.
- 我叫了他好几声,他都不理我。
Tôi gọi anh ấy mấy tiếng mà anh ấy đều không thèm để ý.
- 别理他,他在开玩笑。
Đừng để ý anh ta, anh ta đang đùa thôi.
Hán-Việt: lí
Mẹo nhớ
Hán-Việt "lý" = lý lẽ, sửa sang. Nhớ: thợ ngọc (王 - bộ Ngọc) làm việc trong làng (里), kiên nhẫn mài giũa để lộ thớ ngọc, đó là 'lý'.
Gương Hán-Việt
'Lý' trong lý do, lý luận, lý tưởng, đạo lý, hợp lý, quản lý.
Mở khoá kiến thức
Biết 理 mở khoá 理由 (lý do), 道理 (đạo lý), 管理 (quản lý), 理想 (lý tưởng), 合理 (hợp lý).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
理 là chữ hình thanh ghép 玉 (ngọc, biểu nghĩa, viết thành 王 khi làm bộ thủ) với 里 (biểu âm). Theo Thuyết Văn Giải Tự, chữ này nghĩa gốc là 'mài giũa, đẽo gọt ngọc'. Nghĩa hiện đại 'sửa sang, sắp xếp, lý lẽ' có thể được dẫn xuất từ ý 'mài cho thẳng thớ ngọc'.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Hán tự nguyên
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.
Có trong giáo trình
New HSK