裁 (cái): cắt áo, rọc, xén; thể chế
cắt áo, rọc, xén; thể chế
Âm Hán Việt: tài
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 衣 (y)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
裁 = 𢦏 (biểu âm, có liên hệ tới lưỡi cắt) + 衣 (Y, biểu nghĩa: vải áo); chữ hình thanh. Lưỡi sắc cắt vải để may áo, gốc nghĩa 'cắt, xén'.
Loại từ & cách dùng
Thường làm động từ đứng trước danh từ chỉ quần áo hoặc nhân sự để biểu thị việc cắt may hoặc cắt giảm.
Quy tắc chung của từng loại từ
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /cái/cắt may
Ví dụ
- 她是公司总裁。
Cô ấy là chủ tịch công ty.
- 足球比赛需要裁判。
Trận bóng đá cần trọng tài.
- 公司决定裁员。
Công ty quyết định cắt giảm nhân sự.
- 奶奶是位裁缝。
Bà nội là một thợ may.
- 订单减少以后,公司不得不裁了一部分员工。
Sau khi đơn hàng giảm, công ty đành phải cắt giảm một phần nhân viên.
- 她把一大块布裁成了几块,做了几件衣服。
Cô ấy cắt một tấm vải lớn thành mấy mảnh, may được mấy bộ quần áo.
Hán-Việt: tài
Mẹo nhớ
Hán-Việt "tài": 𢦏 (lưỡi sắc) cắt 衣 (vải áo), gốc là việc cắt may, mở rộng sang 'cắt giảm, phán quyết, lãnh đạo' trong 裁缝 (thợ may), 裁员 (cắt giảm), 裁判 (trọng tài), 总裁 (tổng giám đốc).
Gương Hán-Việt
'tài' trong 'tài phán', 'trọng tài', 'tổng tài'
Mở khoá kiến thức
Nắm 裁 mở khoá loạt từ HSK 5-7: 裁, 总裁, 制裁, 独裁, 裁判, 裁员, 裁缝, 仲裁, 裁决.
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
裁 là hình thanh: 衣 (vải áo, biểu nghĩa) + 𢦏 (biểu âm). Bản thân 𢦏 có hàm ý 'lưỡi sắc' (có 戈 và mũi tên), nên cũng đóng góp nghĩa 'cắt' bên cạnh vai trò biểu âm. Nghĩa gốc 'cắt vải may áo' mở rộng sang 'giảm bớt, cắt giảm' (裁员, 裁军), 'phán quyết' (裁判, 裁决) và 'người đứng đầu' (总裁).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.
Có trong giáo trình
New HSK