皆 (jiē): cùng, đồng thời
cùng, đồng thời
Âm Hán Việt: giai
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 白 (bạch)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
皆 = 比 (Tỷ: so sánh, song hành) + 白 (Bạch: rõ ràng). Dạng cổ nhất là 虍+几+口, sau là 比+甘, đáy biến thành 白 (Shuowen diễn giải là hội ý). Nghĩa cốt lõi: tất cả, đều, không ngoại lệ.
Loại từ & cách dùng
Chữ này làm phó từ đứng trước động từ hoặc tính từ để biểu thị mọi đối tượng được đề cập đều như nhau.
Quy tắc chung của loại từ này
Phó từ 副词
Bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ và luôn đứng TRƯỚC chúng: 都是, 很好. Không đứng sau như tiếng Việt và không bổ nghĩa cho danh từ.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /jiē/tất cả
Ví dụ
- 人人皆知这个秘密。
Ai ai cũng biết bí mật này.
- 这种现象比比皆是。
Hiện tượng này ở đâu cũng thấy.
- 皆大欢喜，结局圆满。
Tất cả đều vui vẻ, kết cục tốt đẹp.
- 这里的人皆善良。
Người ở đây ai cũng hiền lành.
- 这件事人人皆知。
Chuyện này ai ai cũng biết.
- 四海之内皆兄弟。
Bốn biển đều là anh em.
- 会议的资料皆已发到各位的邮箱。
Tài liệu cuộc họp đều đã gửi vào hộp thư của mọi người.
- 参加活动的员工皆可获得一份礼品。
Nhân viên tham gia hoạt động đều được nhận một phần quà.
Từ ghép
- 啼笑皆非
dở khóc dở cười, không biết nên khóc hay nên cười
- 比比皆是
ở đâu cũng thấy; khắp nơi
- 皆大欢喜
mọi người đều vui vẻ
- 皆老
cùng nhau sống đến già (thường dùng trong hôn nhân)
- 自皆
từ cổ, mô tả dòng nước chảy (lỗi OCR)
- 俯拾皆是
dễ dàng tìm thấy, đầy rẫy
- 四大皆空
tứ đại giai không (triết lý Phật giáo về sự hư ảo của thế giới)
- 尽人皆知
ai cũng biết, mọi người đều biết
- 有口皆碑
ai cũng khen ngợi, được mọi người ca tụng
- 草木皆兵
thấy cỏ cây cũng tưởng là quân địch (hoảng sợ, nghi thần nghi quỷ)
- 路人皆知
ai cũng biết, người qua đường đều biết
Hán-Việt: giai
Mẹo nhớ
Hán-Việt "giai": so sánh (比) thấy ai cũng trắng rõ (白), giai cấp đều vậy, tất cả không ngoại lệ.
Gương Hán-Việt
"giai" trong "giai nhân" (người đẹp), "giai cấp": tiếng Việt dùng "giai" trong nhiều từ Hán Việt, nhưng âm của 皆 ít nhận ra.
Mở khoá kiến thức
Biết 皆 mở khoá: 皆是 (đều là), 比比皆是 (ở đâu cũng thấy), 人人皆知 (ai ai cũng biết), 皆大欢喜 (tất cả đều vui).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
皆 có lịch sử phức tạp: giáp cốt 虍+几+口 (hình thanh), đồng văn 比+甘 (hình thanh), sau biến thành 比+白. Thuyết Văn tái diễn giải là hội ý 比+白 ("so sánh và rõ ràng = đều vậy"). Nghĩa: tất cả, hết thảy. Dùng trong văn cổ điển nhiều hơn hiện đại.
Theo Wiktionary · độ tin cậy trung bình · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.