建 (jiàn): xây dựng
xây dựng
Âm Hán Việt: kiến
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 廴 (dẫn)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
建 là chữ hội ý: nguyên thuỷ vẽ một bàn tay (又) cắm cây cọc (𰀁) xuống nền đất, hành động dựng, lập, xây. Phần trái nguyên là ∟ về sau viết thành 廴. Phần phải về sau cách điệu thành 聿 (vẫn còn thấy hình bàn tay, nhưng phần dưới đã không còn liên quan đến cây bút).
Loại từ & cách dùng
Thường làm động từ đứng trước danh từ để chỉ hoạt động xây dựng hoặc kiến nghị.
Quy tắc chung của loại từ này
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Ví dụ
- 这座建筑很漂亮。
Toà kiến trúc này rất đẹp.
- 我有一个建议。
Tôi có một kiến nghị.
- 我们要建立新的公司。
Chúng tôi muốn thành lập công ty mới.
- 国家的建设很重要。
Sự kiến thiết đất nước rất quan trọng.
- 我们要建一座新房子。
Chúng tôi sẽ xây một ngôi nhà mới.
- 这家公司建于1990年。
Công ty này được thành lập năm 1990.
- 村里新建了一个小学。
Làng mới xây một trường tiểu học.
Hán-Việt: kiến
Mẹo nhớ
Hán-Việt "Kiến": một bàn tay (聿) cắm cây cọc dựng nền, bước chân (廴) kéo dài đi tới, đó là hành động 'xây dựng, kiến lập'.
Gương Hán-Việt
'Kiến' trong 'kiến trúc', 'kiến thiết', 'kiến nghị', 'kiến lập', 'phong kiến'.
Mở khoá kiến thức
Biết 建 mở khoá 建立 (kiến lập), 建筑 (kiến trúc), 建议 (kiến nghị), 建设 (kiến thiết), 建造 (xây dựng).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
建 là chữ hội ý gồm 廴 + 聿. Nguyên thuỷ đây là chữ tượng hình vẽ một bàn tay (又) đang cắm/dựng một cây cọc (𰀁) xuống một mặt nền (theo Cát Xứ Thắng, 2004): biểu thị hành động dựng, lập. Phần trái nguyên viết là ∟, về sau quy về 廴. Phần phải cách điệu thành 聿; bàn tay vẫn còn nhận ra được, nhưng phần dưới không còn liên quan tới cây bút như chữ 聿 hiện đại. Toàn tự dạng gần với chữ 叔.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.
Có trong giáo trình
New HSK