端 (duān): đầu, mối
đầu, mối
Âm Hán Việt: đoan
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 立 (lập)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
端 = 立 (Lập, biểu nghĩa: đứng thẳng) + 耑 (Chuyên, biểu âm). Chữ hình thanh. Nghĩa gốc: đầu, mối, điểm khởi đầu của sự vật; mở rộng sang ngay thẳng, đứng đắn.
Loại từ & cách dùng
Thường làm danh từ chỉ đầu mút hoặc động từ chỉ hành động bưng bê bằng hai tay.
Quy tắc chung của từng loại từ
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /duān/nguyên nhân
- /duān/đầu cuối
Ví dụ
- 他做事总是端正认真。
Anh ấy làm việc luôn luôn nghiêm chỉnh, đoan chính.
- 不要走极端，要保持平衡。
Đừng đi vào cực đoan, hãy giữ sự cân bằng.
- 两国之间的争端需要外交解决。
Tranh chấp giữa hai nước cần được giải quyết bằng ngoại giao.
- 他端着一碗热汤走过来。
Anh ấy bưng một bát canh nóng bước lại.
- 服务员端上来一盘饺子。
Nhân viên phục vụ bưng lên một đĩa sủi cảo.
- 请你拉住绳子的另一端。
Bạn hãy giữ đầu kia của sợi dây.
Hán-Việt: đoan
Mẹo nhớ
Hán-Việt "đoan": đứng (立) thẳng từ đầu (耑), đoan chính, ngay thẳng từ đầu đến cuối.
Gương Hán-Việt
đoan trong đoan chính (端正: ngay thẳng), cực đoan (极端: thái cực), tranh đoan (争端: tranh chấp)
Mở khoá kiến thức
Biết 端 (đoan) mở khoá 端正 (đoan chính, ngay thẳng), 极端 (cực đoan), 争端 (tranh chấp), 尖端 (mũi nhọn, tiên tiến), 弊端 (điều bất cập).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
端 là chữ hình thanh: 立 (đứng) biểu nghĩa, 耑 biểu âm. Nghĩa gốc là đầu, mối của sự vật; từ đó phát triển sang đứng đắn, ngay thẳng (端正: đoan chính), và điểm cực hạn (极端: cực đoan).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.