散 (sàn): tan nhỏ ra
tan nhỏ ra
Âm Hán Việt: tán, tản
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 攴
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
散 là chữ hội ý: bản gốc trên giáp cốt văn là 㪔, 林 (hai cây) hoặc 𣏟 (cây gai) + 攴/攵 (đánh, gõ); ý 'phát quang rừng cây'. Nghĩa gốc 'phát quang, làm tan rã', về sau phái sinh thành 'tản ra, phân tán, đi dạo'.
Chữ đa âm: 2 cách đọc
- sàntántan, phân tán散步、分散
- sǎntảnrời rạc, lỏng lẻo散文、松散
Loại từ & cách dùng
Chữ này thường làm động từ thể hiện hành động giải tán, chia tách hoặc làm tính từ chỉ sự rời rạc.
Quy tắc chung của từng loại từ
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /sàn/phân tán
Ví dụ
- 晚饭后我们去散步。
Sau bữa tối chúng tôi đi dạo.
- 会开完了,大家就散了。
Họp xong, mọi người liền giải tán.
- 消息很快就扩散了。
Tin tức nhanh chóng lan rộng.
- 花散发着香味。
Hoa toả ra mùi thơm.
- 会议散了,大家都回家了。
Cuộc họp kết thúc, mọi người đều về nhà.
- 晚饭后我们去公园散步。
Sau bữa tối chúng tôi ra công viên đi dạo.
- 这些资料太散了,你整理一下吧。
Mấy tài liệu này rời rạc quá, bạn sắp xếp lại chút đi.
Hán-Việt: tán, tản
Mẹo nhớ
Hán-Việt "Tản": dùng gậy (攵) gõ vào cây (龷, vốn là 林) làm chúng tản tác, đó là 'tản', tản mát, phân tán.
Gương Hán-Việt
'Tản' trong 'tản mạn', 'tản văn', 'phân tản', 'tản bộ' (đi dạo), 'tản nhiệt'.
Mở khoá kiến thức
Biết 散 mở khoá 分散 (phân tán), 散步 (tản bộ, đi dạo), 扩散 (khoách tán, lan rộng), 散发 (tản phát), 散文 (tản văn).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Dạng cổ của 散 trên giáp cốt văn là 㪔: chữ hội ý gồm 林 (hai cây: rừng) + 攴 (gõ, đánh), nghĩa 'phát quang rừng'. Một số dạng cổ dùng 𣏟 (cây gai) hoặc 竹 (tre) thay 林. Nghĩa gốc 'phát quang, làm tan rã' phái sinh 'tản, tản mát, phân tán, đi dạo' (vì tre/gỗ dễ vỡ ra thành từng mảnh). Thuyết Văn xem là chữ hình thanh, nhưng cách giải thích hội ý này được nhiều học giả hiện đại ủng hộ. Có hai cách đọc: sàn (phân tán) và sǎn (rời rạc, tản: tính từ).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.