既 (jì): đã; vừa... vừa... (既...又...); đã... thì (既然)
đã; vừa... vừa... (既...又...); đã... thì (既然)
Âm Hán Việt: kí
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 无
既 = 皀 (bên trái: bát thức ăn) + 旡 (Ký: người ngoái đầu, đã ăn no). Chữ hội ý: người quỳ trước bát cơm đã ăn xong, ngoái đầu.
Loại từ & cách dùng
Thường làm phó từ chỉ trạng thái đã xảy ra hoặc làm liên từ trong cấu trúc song hành.
Quy tắc chung của từng loại từ
Liên từ 连词
Nối từ, cụm từ hoặc mệnh đề: 和, 但是, 因为…所以…. Lưu ý 和 chỉ nối danh từ, không nối hai câu như 'và' tiếng Việt.
Phó từ 副词
Bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ và luôn đứng TRƯỚC chúng: 都是, 很好. Không đứng sau như tiếng Việt và không bổ nghĩa cho danh từ.
Nghĩa & cách dùng như một từ
Đứng độc lập hoặc kết hợp với '既然' (một khi), '既...又...' (vừa... vừa...). Chỉ hành động đã hoàn tất hoặc trạng thái đã xác định.
- /jì/tức là
Ví dụ
- 既然你来了，就留下吧。
Đã đến rồi thì ở lại đi.
- 他既聪明又勤奋。
Anh ấy vừa thông minh vừa chăm chỉ.
- 既来之，则安之。
Đã đến thì hãy yên tâm.
- 我一如既往地支持你。
Tôi ủng hộ bạn như trước nay.
- 既然来了，就多待一会儿吧。
Một khi đã đến rồi, hãy ở lại thêm một chút đi.
- 这个办法既简单又有用。
Cách này vừa đơn giản vừa có ích.
- 他既是我的老师，也是我的朋友。
Anh ấy vừa là thầy, vừa là bạn của mình.
Hán-Việt: kí
Mẹo nhớ
Hán-Việt "ký": bát cơm 皀 với người ngoái đầu 旡, đã ăn xong, đã hoàn tất, đó là 'ký' (đã).
Gương Hán-Việt
ký trong "ký nhi" 既而, "ký vãng" 既往
Mở khoá kiến thức
Biết 既 mở khoá nhóm cấu trúc liên từ: 既然, 既然…就…, 一如既往.
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Chú 既 = 皀 + 旡: bên trái 皀 là bát đầy cơm, bên phải 旡 là một người quỳ quay đầu lại sau khi đã ăn xong. Nghĩa gốc 'đã xong, đã ăn xong', mở rộng thành 'đã, một khi, vừa'.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.
Có trong giáo trình
New HSK