拔 (bá): nhổ, rút ra; đề bạt; vượt hơn
nhổ, rút ra; đề bạt; vượt hơn
Âm Hán Việt: bạt
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 手
拔 = 扌 (Thủ, biểu nghĩa: tay) + 犮 (Bạt, biểu âm: cho âm bá). Chữ hình thanh: 犮 cho âm, 扌 chỉ hành động bằng tay. Nghĩa gốc: dùng tay kéo ra, nhổ ra, như nhổ cỏ dại hay bạt đất.
Loại từ & cách dùng
Thường làm động từ đứng trước danh từ làm tân ngữ hoặc kết hợp thành động từ ly hợp như nhổ cỏ, đề bạt.
Quy tắc chung của từng loại từ
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Nghĩa & cách dùng như một từ
Từ ghép nghĩa拔 = nhổ, rút. 提拔 (thề bạt) = thăng chức. 选拔 (tuyển bạt) = tuyển chọn. 海拔 (hải bạt) = độ cao.
- /bá/kéo ra, nhổ ra
Ví dụ
- 他挺拔的身材令人羡慕。
Dáng người cao thẳng của anh ấy khiến người ta ghen tị.
- 公司提拔了几名优秀员工。
Công ty đã đề bạt một số nhân viên xuất sắc.
- 珠穆朗玛峰海拔八千余米。
Đỉnh Everest cao hơn tám nghìn mét so với mực nước biển.
- 比赛通过选拔最终确定了名单。
Cuộc thi đã xác định danh sách cuối cùng qua vòng tuyển chọn.
- 请拔牙
Xin hãy nhổ răng
- 他拔了那棵草
Anh ấy nhổ cây cỏ kia
- 他被提拔为经理
Anh ấy được thăng chức làm quản lý
- 从地里拔萝卜
Nhổ củ cải từ đất
Từ ghép
- 提拔
thăng chức
- 选拔
tuyển chọn
- 挺拔
cao thẳng
- 海拔
độ cao so với mực nước biển
- 拔苗助长
dục tốc bất đạt
- 出类拔萃
Nổi bật xuất chúng, kiệt xuất, vượt trội hơn người.
- 一毛不拔
cực kỳ keo kiệt
- 峭拔
cao và dốc (núi), hùng tráng (văn phong)
- 拔腿
bước đi, chạy ngay đi
- 拔节
vươn lóng (cây trồng phát triển chiều cao)
- 拔营
nhổ trại, chuyển quân
- 拔锚
nhổ neo
- 拔牙
nhổ răng
Hán-Việt: bạt
Mẹo nhớ
Hán-Việt "bạt": bàn tay (扌) kéo bạt mạnh, bạt nhổ, bạt bứng gốc cây lên, cây đứng thẳng tắp sau khi bị bứng.
Gương Hán-Việt
"bạt" trong "đề bạt" (提拔: thăng chức), "hải bạt" (海拔: độ cao so với mực biển), "tuyển bạt" (选拔: tuyển chọn)
Mở khoá kiến thức
Biết 拔 mở khoá: 提拔 (đề bạt: đề bạt), 海拔 (hải bạt: độ cao), 选拔 (tuyển bạt: tuyển chọn), 挺拔 (đỉnh bạt: cao thẳng)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
拔 là chữ hình thanh: bộ 手 (viết tắt 扌, biểu nghĩa: tay) kết hợp 犮 (biểu âm, cho âm bá). Nghĩa gốc là kéo ra, nhổ ra bằng tay. Từ đây mở rộng: nhổ bật (拔牙: nhổ răng), vượt trội (挺拔: thẳng đứng cao vút), thăng tiến (提拔), độ cao (海拔), tuyển lựa (选拔).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.
Có trong giáo trình
New HSK