凿 (záo): đào, đục
đào, đục
Âm Hán Việt: tạc
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 凵 (khảm)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
凿 là chữ hội ý (會意): 丵 (dụng cụ đục) bên trong 凵 (cái cối/hố rỗng), hình ảnh mũi đục trong cối đá. Đây là dạng giản của 鑿, xuất hiện từ giáp cốt văn, sau được thêm bộ 殳 và 金 vào dạng phồn thể.
Loại từ & cách dùng
Làm động từ chỉ hành động đục đẽo hoặc làm danh từ chỉ cái đục.
Quy tắc chung của từng loại từ
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /záo/đục
Ví dụ
- 证据确凿,无可辩驳。
Bằng chứng rõ ràng, không thể phản bác.
- 工人们凿开了岩石。
Công nhân đục phá tảng đá.
- 凿壁偷光的故事很有名。
Câu chuyện đục tường lấy ánh sáng rất nổi tiếng.
- 工人们在山上凿出了一条小路。
Công nhân đục ra một con đường nhỏ trên núi.
- 这些字是一千多年前凿在石头上的。
Những chữ này được đục trên đá từ hơn một nghìn năm trước.
Từ ghép
- 确凿
rõ ràng
- 凿凿
xác thực, rõ ràng
- 凿子
cái đục
- 凿梢
khớp nhau, ăn khớp
- 凿空
xuyên tạc, bịa đặt
- 开凿
đào, khai phá (kênh rạch, đường hầm)
- 栗凿
cốc đầu (dùng ngón tay gõ vào đầu)
- 梢凿
công cụ đục hoặc hành động đục tỉa phần ngọn/đầu
- 穿凿
gượng ép, xuyên tạc (lý lẽ)
- 凿岩机
máy khoan đá
- 斧凿痕
vết đục đẽo; sự gượng ép (trong văn chương)
- 凿壁偷光
đục tường lấy ánh sáng (chăm chỉ học tập)
Hán-Việt: tạc
Mẹo nhớ
Hán-Việt "tạc": cái đục (丵) cắm vào hố cối (凵), hành động tạc, đục đẽo vào đá.
Gương Hán-Việt
tạc trong 雕凿 (điêu tạc: chạm khắc) và 确凿 (xác tạc: chắc chắn, rõ ràng)
Mở khoá kiến thức
Biết 凿 mở khoá: 确凿 (chắc chắn), 凿壁 (đục tường: điển tích học dưới ánh đèn láng giềng).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
凿 (phồn thể: 鑿) là chữ hội ý (會意), nguồn gốc từ giáp cốt: mô tả mũi đục (丵) trong lòng cối đá (凵). Dạng cổ đã có hình ảnh công cụ đục lỗ. Các bộ phận 殳 và 金 được thêm vào sau ở dạng phồn thể. Nghĩa gốc: đục lỗ, khoét; mở rộng sang 'rõ ràng, chắc chắn' (như 确凿).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.