冤 (yuān): oan uổng, oan khuất
oan uổng, oan khuất
Âm Hán Việt: oan
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 冖 (mịch)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
冤 là chữ hội ý: 冖 (mái che, áp xuống) + 兔 (Thỏ: con thỏ). Hình ảnh con thỏ bị nhốt dưới mái che không thoát ra được: oan ức, bị ép buộc oan uổng.
Loại từ & cách dùng
Thường dùng làm danh từ chỉ nỗi oan hoặc tính từ chỉ sự oan uổng, đôi khi làm động từ với nghĩa đổ oan.
Quy tắc chung của từng loại từ
Danh từ 名词
Chỉ người, sự vật, nơi chốn. Làm chủ ngữ hoặc tân ngữ. Muốn đếm phải có số từ kèm lượng từ đứng trước: 三本书, không nói 三书.
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /yuān/xui xẻo, mất mát
Ví dụ
- 他被冤枉了,其实是无辜的。
Anh ấy bị oan, thực ra là vô tội.
- 她含冤去世,令人惋惜。
Cô ấy chết trong oan khuất, khiến người ta thương tiếc.
- 他一直在申冤,希望还他清白。
Anh ấy liên tục kêu oan, mong được rửa sạch tiếng xấu.
- 他明明没有拿钱,却被当成小偷,真冤。
Rõ ràng anh ấy không lấy tiền mà lại bị coi là kẻ trộm, oan thật.
- 这件事你怪他,他可太冤了。
Chuyện này mà bạn trách anh ấy thì anh ấy oan quá.
Từ ghép
Hán-Việt: oan
Mẹo nhớ
Hán-Việt "oan": con thỏ (兔) bị nhốt dưới mái (冖) không thoát ra, "oan" là bị ép oan, như "oan Thị Kính" trong văn học Việt.
Gương Hán-Việt
"oan" trong "oan ức" (冤屈 = oan khuất), "oan hồn" (冤魂 = hồn oan), "giải oan" (雪冤 = minh oan)
Mở khoá kiến thức
Biết 冤 (oan) mở khoá: 冤枉 (oan uổng: oan uổng, tốn vô ích), 冤屈 (oan khuất), 申冤 (thân oan: kêu oan).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
冤 là chữ hội ý ghép 冖 (che phủ) với 兔 (con thỏ). Hình ảnh con thỏ bị nhốt dưới mái không thoát ra: gợi ý bị ràng buộc, không được giải oan. Nghĩa gốc là oan uổng, bị đối xử bất công. Từ đó mở rộng sang nghĩa thù oán, không đáng (冤枉: oan uổng, tốn công vô ích).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.