该 (gāi): nên, phải; đến lượt; này (đã nói ở trên)
nên, phải; đến lượt; này (đã nói ở trên)
Âm Hán Việt: cai
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 言
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
该 = 讠 (Ngôn, biểu nghĩa: lời nói) + 亥 (Hợi, biểu âm). Đây là dạng giản thể của 該, là chữ hình thanh: lời nói/quy ước → ý 'nên, đáng, đó là'. Phần 讠 giản hoá từ 言.
Loại từ & cách dùng
Thường làm động từ năng nguyện đứng trước động từ chính hoặc làm đại từ chỉ thị đứng trước danh từ.
Quy tắc chung của từng loại từ
Trợ động từ 能愿动词
Đứng trước động từ chính để nêu khả năng, ý muốn hoặc sự cho phép: 会, 能, 可以, 想, 要. Phủ định đặt 不 trước chính nó: 不能去.
Đại từ 代词
Thay cho người hoặc vật đã nhắc tới (我, 这, 谁). Dùng đúng ở vị trí của danh từ. Chỉ người thì thêm 们 để thành số nhiều: 我们.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Nghĩa & cách dùng như một từ
Trợ động từ chỉ việc nên làm, phải làm.
- /gāi/này, đã cho
- /gāi/nên
Ví dụ
- 你应该多休息。
Bạn nên nghỉ ngơi nhiều hơn.
- 现在该走了。
Bây giờ phải đi rồi.
- 活该!谁让你不听话。
Đáng đời! Ai bảo không nghe lời.
- 我们该怎么办?
Chúng ta nên làm thế nào?
- 你该回家了
Bạn nên về nhà
- 该走了
Đã đến lúc phải đi rồi
- 十二点了，该吃饭了。
Mười hai giờ rồi, đến giờ ăn rồi.
- 太晚了，我该回家了。
Muộn quá rồi, mình phải về nhà thôi.
Hán-Việt: cai
Mẹo nhớ
Hán-Việt 'Cai' nghĩa là 'nên, phải, đáng, đó là'. Nhớ: 讠 (lời nói) bên cạnh 亥, lời người trên dặn 'đáng đời', 'nên làm', phải nghe theo.
Gương Hán-Việt
Chữ 该 (Cai) ít gặp trong tiếng Việt hiện đại; trong văn cổ có 'cai quản' (cùng âm), 'hoàn cai' (hoàn lại); chủ yếu là từ ngữ pháp 'nên, phải' trong khẩu ngữ tiếng Trung.
Mở khoá kiến thức
Nắm 该 giúp đọc trợ động từ phổ biến 应该 (ưng cai - nên), 活该 (hoạt cai - đáng đời), và đại từ 该公司 (công ty đó).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
该 là dạng giản thể của 該 (đổi 言 → 讠). Bản phồn 該 là chữ hình thanh: 言 (lời nói) biểu nghĩa, 亥 biểu âm. Nghĩa Hán cổ là 'bao quát, hết thảy'; trong tiếng Trung hiện đại chủ yếu dùng làm trợ động từ 'nên, phải' và đại từ chỉ định 'đó'.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Hán tự nguyên
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.