寸 (cùn): tấc (đơn vị đo chiều dài)
tấc (đơn vị đo chiều dài)
Âm Hán Việt: thốn
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 寸 (thốn)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
寸 là chữ tượng hình độc lập: dấu gạch nhỏ trên hình bàn tay (gần 又) chỉ vị trí mạch cổ tay (寸口). Từ đây suy ra đơn vị đo chiều dài. Không phân tích được thành các thành phần nhỏ hơn.
Loại từ & cách dùng
Thường làm lượng từ đo lường đứng sau số từ hoặc làm tính từ chỉ sự ngắn ngủi, ít ỏi.
Quy tắc chung của từng loại từ
Lượng từ 量词
Đứng giữa số từ (hoặc 这/那) và danh từ: 一杯茶, 这本书. Mỗi danh từ đi với lượng từ riêng; 个 là lượng từ dùng chung phổ biến nhất.
Tính từ 形容词
Miêu tả tính chất. Làm vị ngữ thì KHÔNG cần 是: 他很高, không nói 他是高. Thường đi với 很 / 非常 / 太. Làm định ngữ thì thêm 的: 漂亮的花.
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /cùn/ngón cái
- /cùn/tấc (đơn vị đo chiều dài = 1/3 decimet)
Ví dụ
- 说话要有分寸。
Nói chuyện phải biết chừng mực.
- 请量一下尺寸。
Hãy đo kích thước đi.
- 这块布不过寸许宽。
Mảnh vải này chỉ rộng vài tấc mà thôi.
- 一寸光阴一寸金。
Một tấc thời gian là một tấc vàng.
- 这块布长三寸。
Mảnh vải này dài ba tấc.
- 古代的一尺等于十寸。
Thời xưa một thước bằng mười tấc.
- 有些老人做衣服的时候,还习惯用尺和寸来说长短。
Một số người già khi may quần áo vẫn quen dùng thước và tấc để nói dài ngắn.
Hán-Việt: thốn
Mẹo nhớ
Hán-Việt "thốn": dấu gạch nhỏ trên bàn tay chỉ điểm bắt mạch, chỉ một thốn ngắn ngủi nhưng quan trọng vô cùng với thầy thuốc.
Gương Hán-Việt
"thốn" trong "phân thốn" (chừng mực), "xích thốn" (kích thước)
Mở khoá kiến thức
Biết 寸 (Thốn) mở khoá: 分寸 (chừng mực), 尺寸 (kích thước), và bộ 寸 xuất hiện trong 寺, 导, 射.
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
寸 có hai giải thích: (1) giản lược của 尊, mượn âm chỉ đơn vị đo; (2) tượng hình vẽ vạch trên cánh tay chỉ vị trí khuỷu tay, vốn là dạng gốc của 肘. Shuowen giải thích đây là vị trí bắt mạch quay (寸口), khoảng cách từ cổ tay đến điểm này là một tấc.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.