呵 (hē): hà hơi; quát mắng; ha ha (tiếng cười)
hà hơi; quát mắng; ha ha (tiếng cười)
Âm Hán Việt: ha, kha
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 口 (khẩu)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
呵 = 口 (Khẩu, biểu nghĩa: miệng) + 可 (Khả, biểu âm); chữ hình thanh. Bộ 口 chỉ âm thanh miệng; bộ 可 cho âm hē/a. Nghĩa là thở ra, mắng (呵斥), tiếng cảm thán nhẹ, và trong dạng a3 là trợ từ cuối câu.
Loại từ & cách dùng
Thường đứng đầu câu làm thán từ biểu thị sự ngạc nhiên hoặc đứng cuối câu làm trợ từ ngữ khí.
Quy tắc chung của từng loại từ
Thán từ 叹词
Bộc lộ cảm xúc hoặc dùng để gọi đáp: 啊, 哦, 喂. Đứng tách riêng ở đầu câu, không làm thành phần câu.
Động từ 动词
Chỉ hành động hoặc trạng thái, làm vị ngữ. Phủ định bằng 不 (thói quen, ý muốn) hoặc 没 (đã xảy ra). Không chia thì, dùng 了 / 着 / 过 để diễn đạt. Lặp lại (看看) làm ngữ khí nhẹ đi.
Trợ từ 助词
Không mang nghĩa riêng, gắn vào câu để đánh dấu ngữ pháp hoặc ngữ khí: 的 / 地 / 得 (kết cấu), 了 / 着 / 过 (thể), 吗 / 呢 / 吧 (nghi vấn, ngữ khí).
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /hē/hé
Ví dụ
- 妈妈轻声呵护着婴儿。
Mẹ nhẹ nhàng chăm bẵm đứa trẻ.
- 老师呵斥了那个捣蛋的学生。
Thầy giáo mắng mỏ học sinh phá quấy.
- 他呵呵一笑。
Anh ấy cười hề hề.
- 冬天他向手心呵气取暖。
Mùa đông anh thổi hơi vào lòng bàn tay để sưởi ấm.
- 他往手上呵了一口气。
Anh ấy hà một hơi vào tay.
- 天太冷了，她不停地往手上呵气。
Trời lạnh quá, cô ấy không ngừng hà hơi vào tay.
- 冬天早上很冷，他一边走一边呵着手。
Sáng mùa đông rất lạnh, anh ấy vừa đi vừa hà hơi vào tay.
Hán-Việt: ha, kha
Mẹo nhớ
Hán-Việt "a": 口 (miệng) phát ra tiếng 可 (nghe được), miệng phát ra tiếng "a", khi thở, khi mắng, khi cười.
Gương Hán-Việt
"a" trong "a dua" (理解), dùng như trợ từ câu cảm thán
Mở khoá kiến thức
Biết 呵 (a) giúp nhận ra: 呵斥 (mắng mỏ), 呵护 (chăm bẵm, che chở), 呵气 (thở hơi ấm), 呵呵 (tiếng cười haha).
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Chữ 呵 là chữ hình thanh: bộ 口 (khẩu, miệng) biểu nghĩa, âm thanh phát ra từ miệng; bộ 可 (khả) biểu âm hē/a. Chữ tạo muộn, chỉ thấy trong lưu thư thông. Nghĩa đa dạng: thở hơi ấm ra (呵气), mắng mỏ (呵责), tiếng cười (呵呵), trợ từ câu (a).
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao · ảnh từ Wikimedia
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.