矣 (yǐ): rồi (đặt ở cuối câu); quá; thay (biểu thị cảm thán)
rồi (đặt ở cuối câu); quá; thay (biểu thị cảm thán)
Âm Hán Việt: hĩ
Cấu tạo chữ · Bộ thủ 矢 (thỉ)
Chạm một thành phần để xem nó gồm những gì.
矣 = 㠯/以 (biểu âm, cho âm yǐ) + 矢 (Thỉ, biểu nghĩa: mũi tên); chữ hình thanh. 矢 cũng có thể là biểu âm. Dùng như trợ từ ngữ khí văn ngôn.
Loại từ & cách dùng
Thường đứng ở cuối câu trong văn ngôn để biểu thị ngữ khí khẳng định hoặc cảm thán.
Quy tắc chung của loại từ này
Trợ từ 助词
Không mang nghĩa riêng, gắn vào câu để đánh dấu ngữ pháp hoặc ngữ khí: 的 / 地 / 得 (kết cấu), 了 / 着 / 过 (thể), 吗 / 呢 / 吧 (nghi vấn, ngữ khí).
Nghĩa & cách dùng như một từ
- /yǐ/một hạt 'yi'
Ví dụ
- 吾日三省吾身,为人谋而不忠乎,矣。
Ta mỗi ngày tự xét ba điều...
- 逝者如斯夫,不舍昼夜,矣。
Thời gian trôi như dòng nước, chẳng ngừng ngày đêm.
- 甚矣,汝之不惠!
Thật quá lắm, ngươi sao mà ngu thế!
- 一家人健康平安,足矣。
Cả nhà khoẻ mạnh bình an là đủ rồi.
- 做学问能有一个真正的发现,此生足矣。
Làm học thuật mà có được một phát hiện thật sự thì đời này đủ rồi.
Hán-Việt: hĩ
Mẹo nhớ
Hán-Việt "hĩ": mũi tên (矢) đã bắn ra, hĩ, rồi đó, đã xong rồi! Trợ từ văn ngôn kết thúc câu như dấu chấm than nhẹ.
Gương Hán-Việt
hĩ (矣, trợ từ văn ngôn: rồi, vậy thôi)
Mở khoá kiến thức
Biết 矣 giúp đọc văn ngôn: 已矣 (đã hết rồi), 甚矣 (quá lắm thay!), câu kết thúc có thái độ trong Luận Ngữ.
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
Tự nguyên (nguồn gốc chữ)
矣 là hình thanh: 㠯/以 (biểu âm) + 矢 (mũi tên, biểu nghĩa hoặc biểu âm). Đây là hư từ ngữ khí văn ngôn, biểu thị sự hoàn thành, xác nhận ('rồi đó', 'vậy thôi'). Không liên quan trực tiếp đến mũi tên trong dùng thực tế.
Theo Wiktionary · độ tin cậy cao
Bản đồ liên kết
Bản đồ liên kết
Các chữ/từ liên kết với chữ này. Chạm vào một chữ để mở trang chi tiết.Sơ đồ trực quan các chữ/từ liên kết với chữ này. Bấm vào một nút bất kỳ để mở trang chi tiết của chữ/từ đó.